2010-09-14

Ho, Homoj ...

Spektante jenajn fotojn de la tragedio en Pakistano, mi rememoris la faman poemon de karmemora NIMA kiun antaŭ jaroj mia kara amiko Hamze elpersigis.

Ho Homoj!

Ho, vi homoj kiuj sidas ĉe la marbordo, feliĉa kaj ridanta,
iu mortas en la akvo,
iu estas konstante luktanta
sur ĉi tiu kolera, pika, malhela maro kiun vi konas.
Kiam vi estas ebria
pripensante superforti malamikon,
kiam vi pensas vane
ke vi helpas malfortan personon
por krei plian forton,
kiam vi fermas zonon ĉirkaŭ via talio, kiam ...,
kiam mi atentigu vin?
ke iu en la akvo predas la vivon vane?
Ho, vi homoj, kiuj estas sidantaj agrable ĉe la marbordo,
panoj sur viaj tablotukoj, vestoj sur viaj korpoj,
iu estas vokanta vin de la akvo.
Li batas la grandan ondon per sia laca mano,
lia buŝo malferme avidas spiron, okuloj plenas larĝe kun
timego,
li vidis viajn ombrojn de malproksime,
englutis akvon en malluma profunda bluo,
kaj ĉiu-momente lia senpacienco kreskas.
Li eligas de la maro
foje la piedon, foje la kapon...
Ho,vi homoj ,
li ankoraŭ de malproksime rigardas tiun-ĉi maljunan mondon,
li kriegas kaj esperas helpon.
Ho homoj, kiuj estas trankvile rigardanta de la marbordo,
la ondo frapegadas al la silenta marbordo,
disvastiĝas simile al ebriulo falinte sur sia lito senscia,
retiriĝas kun muĝado, kaj ĉi tiu voko venas de malproksime
denove:
Ho homoj ...
Kaj la sono de la vento pli kortuŝa ĉiu-momente,
kaj lia voĉo pli malforta en la sono de la vento;
de l’ maroj apud kaj for
denove ĉi tiu voko estas aŭdebla:
Ho homoj tie ...

De irana fama poeto (patro de la nova persa poemformo):
Nima Juŝiĝ (Nima Yooshij) +


Tradukis: Hamze Ŝafii

نیما یوشیج

آی آدم ها

آی آدم ها که بر ساحل نشسته شاد و خندانید
یک نفر در آب دارد می سپارد جان
یک نفر دارد که دست و پای دائم می زند

روی این دریای تند و تیره و سنگین که می دانید
آن زمان که مست هستید از خیال دست یابیدن به دشمن
آن زمان که پیش خود بیهوده پندارید
که گرفتستید دست ناتوانی را
تا توانایی بهتر را پدید آرید
آن زمان که تنگ می بندید
بر کمرهاتان کمربند

در چه هنگامی بگویم من
یک نفر در آب دارد می کند بیهوده جان قربان
آی آدمها که بر ساحل بساط دلگشا دارید
نان به سفره جامه تان بر تن
یک نفر در آب می خواند شما را
موج سنگین را به دست خسته می کوبد
باز می دارد دهان با چشم از وحشت دریده
سایه هاتان را ز راه دور دیده
آب را بلعیده در گود کبود و هر زمان بی تابیش افزون
می کند زین آبها بیرون گاه سر گه پا
آی آدم ها که روی ساحل آرام ، در کار تماشائید !
موج می کوبد به روی ساحل خاموش
پخش می گردد چنان مستی به جای افتاده ، بس مدهوش
می رود نعره زنان. وین بانگ باز از دور می آید :
” آی آدم ها .. “

و صدای باد هر دم دلگزاتر
در صدای باد بانگ او رساتر
از میان آبهای دور یا نزدیک
باز در گوش این نداها
” آی آدم ها… “

la patrino kaj la infano

Mi admiras verkojn de Mana Neyestani , kiu konscie kaj prudente verkas kaj vekigas ...

Ĉe Radio Zamaneh ofte aperas liaj verkoj.

intergeneracia diferenco

La jena foto montras parton de ĉiusemajnan okazintaĵon "vendred-preĝo", kiun la registaro okazigas tra la lando.
La foto estas tre interesa: je la supra parto junuloj vestitaj en T-ĉemizoj de tri koloroj (de la irana flago) ĉiuj estas soldatoj kiujn devige oni portis al la ceremonio.
Je la malsupra parto estas "profesiaj" preĝantoj.
Oni sloganas (eble diras morto al Usono aŭ almenaŭ morto al Israelo!) ne gravas pri kio, kontraŭ kiu, tio kio gravas estas reago de la juna generacio kontraŭ la maljuna.
La junuloj silentas kaj mirite rigardas la maljunulojn. La junuloj neniel emas imiti la maljunulojn kaj ne ripetas iliajn sloganojn ...
La foto povas esti bona priskribo de nuna situacio de la aferoj en Irano.

intergeneracia diferenco

2009-01-20

Diru NE!

Antaŭ 10 monatoj mi enmetis jenan perslingvan feministan kanton en mia dokumentaro. Mi forgesis tradukon fari kaj bone ke Daniela Voyager min atentigis pri la manko!

Menciindas ke unua foje la kanton oni faris en marto 2006 kaj de post tiam parto de la feminisma movado en irano uzas ĝin kiel sia himno.

Diru ne بگو نه

به دستی که شلاق مرگه

Al mano kiu estas mortvipo

به چشمی که فصل تگرگه

al okulo kiu estas halia sezono

به پرونده زرد پاییز

al flava dosiero de la aŭtuno

که برگه که برگه

kiu estas folifolio

همه اش برگ برگه

ĉio estas folifolio

به اعدام بارون بگو نه

al ekzekuto de la pluvo diru ne

به تقدیر گریون بگو نه

al ploranta destino diru ne

به این سال و ماه شکسته

al tiu ĉi rompita jaro kaj monato

به این سقف ویرون بگو نه

al tiu ĉi detruita tegmento diru ne

به رسمی که سرزندگی نیست
al tradicio en kiu ne viglas vivo

به فصلی که بارندگی نیست

Al sezono en kiu ne pluvas

به تاریخ تلخی که توش زندگی نیست

Al amara historio en kiu ne estas vivo

نه بگو نه بگو نه

Diru ne diru ne

نه بگو نه بگو نه نه بگو نه بگو نه

Diru ne diru ne diru ne diru ne

نه بگو نه بگو نه

Diru ne diru ne

به قانون رسماً

Al leĝo (kiu) oficiale

تنی تو فقط تن

Aprobas vin korpo, nur korpo

به این خط کشی ها

Al tiu ĉi limigoj

به دنیای بی زن

Al mondo sen virino

نه بگو نه بگو نه
Diru ne diru ne

نه بگو نه بگو نه

Diru ne diru ne

نه بگو نه بگو نه

Diru ne diru ne

نه بگو نه بگو نه
Diru ne diru ne

بگو نه بگو نه

Diru ne diru ne
نه بگونه بگو نه

Diru ne diru ne
نه بگو نه بگو نه

Diru ne diru ne
نه بگو نه بگو نه

Diru ne diru ne
بگو نه بگو نه

Diru ne diru ne

Irana kaligrafio

Pri la kaligrafio de la persa oni povas legi interesan paĝon informoriĉan en Esperanto laŭ jena adreso: persaskribarto.free.fr/index.htm

2009-01-19

infanaj rajtoj

Mia filino jam estas 45 monata. Kiel multaj nuntempaj infanoj ankaŭ ŝi surprizas siajn proksimulojn kaj certe la gepatrojn! ...
Antaŭ kelkaj tagoj ŝi hazarde komencis paroli pri "la rajtoj" kiujn ŝi havas!
Ŝi tre flue kaj senĉese deklamis la 10 bazajn rajtojn kiujn ĉiuj infanoj tra la mondo devas ĝui ... .

Mi tuj rememoris pri KD (kompakt-disko) kiun E-ista amikino antaŭ 4 jaroj donacis al mi kaj mi antaŭ monatoj disponigis ĝin al Anjo, en la KD estas diversaj amuzaj partoj kaj ankaŭ parto en kiu oni tre simple kaj plaĉe prezentas la 10 bazajn rajtojn de la infanoj. Mi neniam klopodis prezenti tiun parton al mia filino ĉar mi supozis ke ankoraŭ estas "tre frua" kaj imagu ke mi estis kiom ŝokita kiam Anjo komencis deklami la 10 bazajn infanajn rajtojn.
1- Neniam estas frua instrui infanojn pri la rajtoj!
2- Nuntempaj infanoj estas tre inteligentaj ol ni imagas!
3- Nuntempaj infanoj estas tro scivolemaj, atenton!

...

Legu pli pri la infanaj rajtoj en Esperanto: eo.kraetzae.de

Legu pli pri la infanaj rajtoj en la persa:

www.emdadgar.com/special/peyamankodak/peyman.htm



Geografia altrudo

Al mi tre plaĉas jena kanto de irana artisto "Mohsen Namĝu"



جبر جغرافیایی geografia altrudo


یک روز از خواب پا می‌شی می‌بینی رفتی به باد

Iu tage vekiĝinte vi rimarkos ja vi estas ventumita

هیچ کس دور و برت نیست همه رو بردی ز یاد

Neniu ĉirkaŭas vin kaj ĉiun vi jam forgesis

چند تا موی دیگه‌ت سفید شد ای مرد بی‌اساس

Kelkaj pluaj viaj haroj jam blankiĝis, ho! sen baza viro

جشن تولد تو باز مجلس عزاس

Via naskiĝtago jam estas via funebro

بریدی از اساس

Estas vi elĉerpita tutbaze

قوز پشتت بیشتر شد ُ شونه‌هات افتاده‌تر

Via dorsoĝibo pliiĝis kaj la ŝultroj pli oblikviĝis

پیرامونت رو ببین با دقت می‌سوزن خشک وتر

Rigardu vian ĉirkaŭaĵon atente, kune brulas sekaĵoj kaj malsekaĵoj

این که زاده‌ی آسیایی رو می‌گن جبر جغرافیایی

Fakto ke vi estas naskita en azio tion oni diras geografia altrudo

این که لنگ در هوایی صبحونه‌ت شده سیگار و چایی

Fakto ke vi ne havas stabilecon kaj via matenmanĝo estas cigaro kaj teo

این که زاده‌ی آسیایی رو می‌گن جبر جغرافیایی

Fakto ke vi estas naskita en azio, tion oni diras geografia altrudo

این که لنگ در هوایی صبحونه‌ت شده سیگار و چایی

Fakto ke vi ne havas stabiulecon kaj via matenmanĝo estas cigaro kaj teo

ای عرش کبریاییُ چیه پس تو سرت

Ho Dia pordaperturo, kio estas en via kapo

کی با ما راه میایی؟جون مادرت


Kiam vi amikos kun ni, pro animo de via patrino!

ای عرش کبریاییُ چیه پس تو سرت

Ho Dia pordaperturo, kio estas en via kapo

کی با ما راه میایی؟ جون مادرت

Kiam vi amikos kun ni, pro animo de via patrino
!

یک روز از خواب پا می‌شی می‌بینی رفتی به باد

Iu tage vekiĝinte vi rimarkos ja vi estas ventumita

هیچ کس دور و برت نیست همه رو بردی ز یاد

Neniu ĉirkaŭas vin kaj ĉiun vi jam forgesis

چند تا موی دیگه‌ت سفید شد ای مرد بی‌اساس

Kelkaj pluaj viaj haroj jam blankiĝis, ho sen baza viro

جشن تولد تو باز مجلس عزاس

Via naskiĝtago jam estas via funebro

بریدی از اساس

Estas vi elĉerpita tutbaze

قوز پشتت بیشتر شد ُ شونه‌هات افتاده‌تر

Via dorsoĝibo pliiĝis kaj la ŝultroj pli oblikviĝis

پیرامونت رو ببین با دقت می‌سوزن خشک و تر

Rigardu vian ĉirkaŭaĵon kune brulas sekoj kaj malsekoj

این که دستات رو ُ روی سر می‌ذارن

Kaj ke viajn manojn oni metas sur via kapo
*

این که باهات هیچ کاری ندارن

Nenion aferon havas kun vi

این که تو بازیشون راهت نمیدن

Kaj vin ne enmiksas oni en siaj ludoj

این که سربه سرت میذارن

Kaj vin primokas

این که زاده‌ی آسیایی رو می‌گن جبر جغرافیایی

Fakto ke vi estas naskita en azio, tion oni diras geografia altrudo

این که لنگ در هوایی صبحونه‌ت شده سیگار و چایی

Fakto ke vi ne havas stabilecon kaj via matenmanĝo estas cigaro kaj teo


*rilatas pri la entombiga ceremonio ĉe islamanoj

2009-01-08

Kiom malfacilas dialogi ...

Bonvolu komence rigardi la jenajn fotojn:(Ne decas por infanoj kaj tiuj kiuj malsanas) 1 , 2 , 3 , 4 kaj poste pripensu kiom malfacilas komenci dialogi kun tiaj homoj. Mi forte dubas ke eblas facile komenci dialogon kun tiom fanatikaj homoj. Kion vi opinias/sugestas?

Estas "iom" malesperiga ... ĉu ne?
Homoj kiuj ne kompatas sin mem, kaj tiom sovaĝe batas sin, imagu kiom "facile" kaj glate kapablus "detrui" la aliajn ...

2008-11-17

P kiel povreco ...

La suba foto montras ordinaran panoramon de iu Tehrana strato. Vidante la similan situacion ĉu oni kapablas kviete dormi?
Ĉu la infano estonte estos bona civitano kiu havos respondecon pri la aliaj?
Sincere dirite al mi ne eblas ...

Demokratio signifas: Pravas la plimulto

Mana Neyestani estas mia ŝatata kartunisto. Antaŭ nelonge li komencis serion de siaj verkoj ĉe: Radio Zamaneh. Jen specimeno de lia verkaro. Mi klopodos fojfoje prezenti liajn pripensigajn verkojn ĉi tie.
La fonto de tiu ĉi verko:

2008-10-18

Amo kiu estas vivo!

Antaŭ hieraŭ hazarde venis al mia oficejo Lumina kaj Alireza kune, kun ĉokolado okaze sia gefianĉiĝo post kelkjara aventurado :)Kiom bona evento!Gratulon kaj ĝojon!

Jes aŭ ne?

Dank al amiko kiu sendis al mi jena retadreson: http://www.yesnogod.com/index2.html
La statistiko estas pripensiga !

2008-10-14

* Sperto pri la vualo *


Tiun ĉi tekston retpoŝte sendis al mi Hussain Al-amily kiu bedaŭrinde mem ne povas afiŝi ĝin en ipernity pro teknikaj kialoj:
Naomi Wolf antaŭnelonge verkis artikolon en Londona gazeto Al-Abrar: “Kiam islamaj virinoj kovriĝas, sen sameco leviĝas.” Ŝi skribis: …Multaj virinoj diris al mi ion kiel jene: “Kiam mi surmetas okcidentan vestaĵojn, viroj fiksrigardas al mi, objektigas min, aŭ mi ĉiam mezuras min laŭ la normoj de modeloj en la gazetoj, al kio estas malfacile atingi – kaj eĉ pli malfacile kiam oni maljuniĝas, ne menciu, kiel teda estus resti ĉiam elmontrata. Kiam mi surmetas kapveston aŭ ĉadoron, tiam homoj rigardas al mi kiel individuo, ne objekto, kaj mi sentas respektinda.”
Wolf daŭras: “Mi persone spertis tion: mi surmetis ŝalŭar-ĉamizon en Maroko por ekskurso al bazaro. Jes, iom da varmo mi trafis, kiu eble estis pro la noveco vidi okcidentan virinon tiel vestita; sed, dum promenado ĉirkaŭ la bazaro – la kurboj de miaj mamoj kovritaj, la formo de miaj kruroj obskurigita, miaj longaj haroj ne flugintaj ĉirkaŭ mi – mi tiel spertis novan senton de trankvilo kaj sereneco, mi sentis jes, laŭ iuj manieroj, libera.”

2008-10-12

40 procento de Iranaj paroj suferas seksmalsanecon

Laŭ la scienca esploro kiu antaŭ tagoj en seminario pri seksmalsanecoj aperis, pli ol 40 procento de Iranaj paroj suferas seksmalsanecon kaj tiu kaŭzas multajn sociajn problemojn ĉar la afero estas tabua kaj oni ofte silentas pri tiaj aferoj kaj ne facile sin turnas al kuracistoj.La fakuloj opinias ke la krizo estas pli vasta ol la jam aperinta raporto.

Legu la raporton en la persa: http://tabnak.ir/pages/?cid=21132

2008-10-11

Mia senpartia sampartiano!

Se mi devus eniri partion sendube mi estus en partio en kiu Beĉjo ankaŭ membris!Sed li kaj mi (kiel multaj geesperantistoj estas senpartianoj :( ! ). Jen la kialo de mia skribo:
http://becxjo.blogspot.com/2008/10/kiel-milito-komenciis.html
Beĉjo bone kaj dokumente priskribas kial kaj kiel komenciĝis 8 jara milito inter Irano kaj Irako, ambaŭ islamaj kaj ŝijaistaj landoj!

Blogspegulo

Mia E-blogo jam unu jariĝis en ipernity!
Ekde hodiaŭ mi intencas fari ĝian spegulon ĉi tie.

Deziro kaj sopiro


Rado de ĉaro sopire halton de ĉevalo
La ĉevalo sopire dormon de la ĉaristo
La ĉaristo je la sopiro de la morto

De irana poeto: Sohrab Sepehr

...
چرخ یک گاری در حسرت واماندن اسب
اسب در حسرت خوابیدن گاریچی
مرد گاریچی در حسرت مرگ
...
سهراب سپهری